Palenie w pociągu i na peronie - przepisy i mandaty

Najważniejsze informacje

• Palenie na peronie: dozwolone wyłącznie w oficjalnie wyznaczonej strefie z tabliczką „Strefa dla palących"; poza nią zakaz obejmuje cały teren stacji

• Zakaz w pociągu: dotyczy papierosów, e-papierosów i podgrzewaczy tytoniu we wszystkich wagonach i toaletach

• Podstawa prawna: ustawa z 9 listopada 1995 r.; nowelizacja z 2010 r. objęła środki transportu publicznego, a nowelizacja z 2016 r. - e-papierosy i podgrzewacze

• Mandat za palenie: wystawia SOK lub Policja; konduktor może zgłosić sprawę, ale nie nakłada kary

• Brak strefy dla palących: oznacza zakaz palenia na całym terenie stacji

• Alarm dymowy w toalecie: może skończyć się interwencją obsługi, wezwaniem służb i opóźnieniem pociągu

Zakaz palenia w pociągu - przepisy i zakres

Zakaz palenia w pociągach wynika z ustawy z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. 1996 nr 10 poz. 43). Art. 5 ust. 1 tej ustawy zakazuje palenia w środkach transportu publicznego. Nowelizacja z 22 października 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 218 poz. 1419) objęła wprost środki transportu publicznego, w tym pociągi.

Zakaz palenia w pociągu dotyczy wszystkich miejsc w pociągu:

• przedziałów pasażerskich,

• korytarzy i przedsionków,

• wagonów gastronomicznych,

• toalet.

Nie ma znaczenia, który przewoźnik obsługuje połączenie. Zakaz obowiązuje w pociągach PKP Intercity, POLREGIO, RegioJet, Leo Express i innych operatorów kursujących po polskich torach. Obejmuje także postój na stacji, nie tylko jazdę.

E-papierosy i podgrzewacze tytoniu podlegają tym samym przepisom. Od 29 lipca 2016 r. zakaz obejmuje również te wyroby, dlatego nie można ich używać ani w wagonie, ani w toalecie. Aerozol z e-papierosa także może uruchomić czujniki dymu zamontowane w toaletach.

Palenie na peronie - co mówią przepisy

Na peronie możesz palić tylko w oficjalnie wyznaczonej strefie oznaczonej tabliczką „Strefa dla palących". Poza taką strefą zakaz obowiązuje na całym terenie stacji kolejowej - na peronach, schodach, w halach, poczekalniach i toaletach dworca.

Na dużych stacjach, takich jak Warszawa Centralna czy Kraków Główny, takie strefy mogą działać, ale ich lokalizacja i dostępność mogą się zmieniać. Przed podróżą sprawdź oznaczenia na miejscu albo informacje podawane przez zarządcę stacji.

Mniejsze stacje często nie mają wyznaczonej strefy. Brak strefy dla palących oznacza zakaz palenia na całym terenie stacji.

Strefa dla palących na peronie nie zmienia zasad obowiązujących w pociągu. Wewnątrz pociągu zakaz palenia obowiązuje zawsze.

Ile wynosi mandat za palenie w pociągu i na peronie

Mandat za palenie w pociągu lub na peronie poza wyznaczoną strefą może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Dokładna kwota zależy od decyzji organu prowadzącego interwencję.

Mandat wystawiają wyłącznie Służba Ochrony Kolei (SOK) lub Policja - na podstawie art. 21 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu. Konduktor nie ma uprawnień do wystawienia mandatu. Może natomiast wezwać SOK albo Policję i sporządzić notatkę służbową.

Mandat możesz otrzymać w pociągu, na peronie i w budynku dworca poza wyznaczoną strefą dla palących. W skrajnych sytuacjach pasażer może zostać wyproszony z pociągu.

Kompetencje SOK i Policji przy egzekwowaniu zakazu

SOK działa na podstawie Ustawy o Służbie Ochrony Kolei z 9 lipca 1992 r. (Dz.U. 1992 nr 60 poz. 298). Funkcjonariusze interweniują na terenie kolejowym - w pociągach, na peronach, w budynkach dworców i na bocznicach.

Uprawnienia SOK w takich sytuacjach obejmują:

• wystawienie mandatu na zasadach przewidzianych w przepisach,

• legitymowanie pasażerów,

• wyproszenie pasażera z pociągu lub z terenu stacji,

• zastosowanie środków przymusu bezpośredniego w razie oporu.

Policja może interweniować także poza terenem kolejowym. Jest wzywana wtedy, gdy pasażer odmawia przyjęcia mandatu, zachowuje się agresywnie albo pojawia się podejrzenie innych wykroczeń.

Odmowa przyjęcia mandatu od SOK nie kończy sprawy. W takiej sytuacji sprawa trafia do sądu rejonowego, który może orzec wyższą karę niż mandat proponowany na miejscu.

Dlaczego zakaz palenia w pociągach jest surowo egzekwowany

Zakaz jest surowo egzekwowany z trzech powodów:

• Bezpieczeństwo przeciwpożarowe: źle ugaszony papieros może doprowadzić do pożaru albo uruchomić czujniki dymu w toalecie, a to kończy się interwencją obsługi i może opóźnić pociąg

• Wymogi techniczne: przepisy dotyczące bezpieczeństwa taboru i systemów przeciwpożarowych wymagają ograniczania źródeł zagrożenia

• Komfort podróży: pasażerowie mają prawo podróżować bez dymu tytoniowego w zamkniętej, klimatyzowanej przestrzeni

Od 2010 r. PKP Intercity nie ma już przedziałów dla palących. Dziś w żadnym pociągu kursującym po Polsce nie ma wydzielonego miejsca, w którym można palić.

Co zrobić po otrzymaniu mandatu za palenie w pociągu

Po otrzymaniu mandatu możesz go przyjąć albo odmówić. Odmowa oznacza skierowanie sprawy do sądu rejonowego, który może orzec wyższą karę.

• Przyjęcie mandatu na miejscu: kończy sprawę

• Odmowa przyjęcia: SOK lub Policja sporządza notatkę, a sprawa trafia do sądu rejonowego

• Odwołanie od mandatu: po przyjęciu możesz złożyć wniosek do sądu rejonowego w ciągu 7 dni od wydania postanowienia

Jeśli interwencja wpłynęła na Twoją podróż, sprawdź zasady zwrotów biletów na Europodróże. W sprawach biletu kupionego przez Europodróże możesz też skontaktować się z BOK.

Podsumowanie

W pociągu obowiązuje całkowity zakaz palenia, a na peronie zapalisz tylko w wyznaczonej strefie dla palących, jeśli taka działa na stacji. Za złamanie zakazu mandat wystawia SOK lub Policja, dlatego przed odjazdem warto sprawdzić oznaczenia na peronie.