Czy kolej jest ekologiczna? Emisje, elektryfikacja i fakty

Najważniejsze informacje

• Elektryfikacja kolei w Polsce: 64,7% sieci kolejowej jest zelektryfikowane, czyli 12 236 km z 18 915 km całej sieci, a tabor elektryczny stanowi 84,3% wszystkich pojazdów

• Emisja CO2 pociągu: ~35 g CO2 na pasażera na kilometr wobec ~170 g dla samochodu i ~154 g dla lotu krajowego według danych Our World in Data

• Udział kolei w emisjach transportu UE: 0,3% całkowitych emisji sektora transportu według danych EEA za 2022 rok

• Inwestycje w modernizację: PKP PLK przeznaczyło 11,483 miliarda PLN na infrastrukturę w 2024 roku, a linia 8 otrzymała pożyczkę EIB w wysokości 450 mln EUR

• Cel programu Green Rail: 85% OZE w energii kolejowej do 2030 roku i redukcja CO2 o 8 mln ton rocznie

Kolej a emisje CO2 - porównanie środków transportu

Kolej należy do najmniej emisyjnych środków transportu pod względem emisji na pasażera. Według danych Our World in Data pociąg emituje ~35 g CO2 na pasażera na kilometr. Samochód generuje ~170 g CO2 na pasażera na kilometr, a lot krajowy około 154 g CO2. Wybierając pociąg zamiast samochodu, ograniczasz emisje o około 80%, a zamiast samolotu - o około 77%.

W skali całego sektora transportowego kolej odpowiada za 0,3% całkowitych emisji sektora transportu w UE według danych EEA za 2022 rok. Dla porównania transport drogowy generuje ponad 70% emisji. Udział kolei utrzymuje się poniżej 1% w każdym kraju Unii Europejskiej.

Na końcowy wynik wpływają dwa czynniki: miks energetyczny kraju oraz obłożenie pociągu. Im większy udział OZE w systemie energetycznym i im więcej pasażerów jedzie tym samym składem, tym niższa emisja na osobę. W krajach z wysokim udziałem energii odnawialnej emisja pociągu może spaść poniżej 20 g CO2 na pasażera na kilometr.

Elektryfikacja kolei i odnawialne źródła energii

64,7% sieci kolejowej w Polsce jest zelektryfikowane - to 12 236 km z 18 915 km całej sieci według danych PKP PLK za 2024 rok. Tabor elektryczny stanowi 84,3% wszystkich pojazdów. Na pozostałej części sieci, głównie na liniach regionalnych, nadal kursują lokomotywy spalinowe.

Elektryfikacja kolei bezpośrednio wpływa na emisje, ale ważne jest też źródło prądu. Polska energia w 2024 roku w 28,8% pochodziła z OZE. W czerwcu 2025 roku odnawialne źródła po raz pierwszy wygenerowały więcej energii niż węgiel - 44,1% wobec 43,7%.

Program Green Rail zakłada osiągnięcie 85% OZE w energii kolejowej do 2030 roku, co ma przynieść redukcję CO2 o 8 mln ton rocznie. Już dziś pociągi korzystają z technologii zmniejszających zużycie energii. Rekuperacja, czyli hamowanie odzyskowe, zwraca 8-17% energii do sieci - Pendolino odzyskuje do 17%. Aerodynamiczne konstrukcje nowego taboru zmniejszają opór powietrza nawet o 43%.

Inwestycje w polską kolej - modernizacje i elektryfikacja

PKP PLK przeznaczyło 11,483 miliarda PLN na modernizację infrastruktury kolejowej w 2024 roku. Linia 8, czyli przejazd południowy, otrzymała pożyczkę Europejskiego Banku Inwestycyjnego w wysokości 450 mln EUR - prace trwają od listopada 2024 roku do 2027 roku.

Efekty modernizacji widać na głównych korytarzach. Linia 9 łącząca Warszawę z Gdańskiem przeszła modernizację zakończoną w grudniu 2020 roku - 113 km tej trasy certyfikowano do 200 km/h, a Pendolino pokonuje trasę Warszawa - Gdańsk w 2 godziny 18 minut.

Połączenie do Krakowa na trasie Warszawa - Kraków przez Centralną Magistralę Kolejową pozostaje jednym z najszybszych połączeń krajowych.

PKP Intercity przewiozło w 2024 roku 78,5 mln pasażerów i dodało do floty 40 nowych lokomotyw oraz 77 zmodernizowanych wagonów. W 2026 roku ogłoszono przetarg na 20 pociągów zdolnych do jazdy z prędkością do 320 km/h, z opcją 35 dodatkowych składów. Od 9 marca 2026 roku Pendolino jeździ do Pragi na trasie przez Bohumín - to pierwszy krok ekspansji polskiego taboru wysokich prędkości za granicę.

Projekcje EEA przewidują spadek emisji całego sektora transportu o 14,3% do 2030 roku. W tym procesie udział kolei będzie rósł dzięki dalszej elektryfikacji i większemu wykorzystaniu energii z OZE.

Kolej jako wybór ekologiczny - co to oznacza dla pasażera

Na trasach z Warszawy do Krakowa i do Gdańska kolej ogranicza emisje CO2 o około 80% względem podróży samochodem. Taką różnicę dobrze widać na trasach Warszawa - Kraków i Warszawa - Gdańsk.

Bilety kupisz na Europodróże bez zakładania konta, a 30 minut przed odjazdem dostaniesz przypomnienie SMS z linkiem do biletu. Niższa emisja na kilometr to w praktyce realna różnica przy każdej podróży.

Podsumowanie

Pociąg emituje około 35 g CO2 na pasażera na kilometr, a samochód blisko pięć razy więcej. W Polsce już 64,7% sieci kolejowej jest zelektryfikowane, a program Green Rail zakłada 85% udziału OZE w energii kolejowej do 2030 roku. Każda podróż pociągiem to konkretny sposób na ograniczenie emisji w transporcie.